सम्झौता विपरीतको असुलीविरुद्ध सिरहामा लघुवित्त पीडितको आवाज

 सिरहा — आर्थिक समावेशीताको नाममा गरिब र सीमावर्ती जनताको ढाड सेकिने लघुवित्तीय संस्थाको मनपरीविरुद्ध सिरहामा आवाज उठ्न थालेको छ। आइतबार सिरहा सदरमुकाममा सयौं किसान, महिलाहरू, मजदुर र लघुवित्त पीडितहरूले सडकमा उत्रिएर बैंक तथा सहकारीहरुले सम्झौता विपरीत असुल गरेको रकम फिर्ताको माग गर्दै विरोध र्‍याली निकालेका हुन्। ‘लघुवित्तको लुट बन्द गर’, ‘सम्झौता विपरीतको असुली फिर्ता गर’, ‘सहकारीको आतंक बन्द गर’ जस्ता नारा लेखिएका प्लेकार्डसहित उनीहरूले विरोध जनाएका थिए। प्रदर्शनकारीहरूका अनुसार बैंक तथा सहकारीहरूले ऋण सम्झौताको म्याद र ब्याजको सीमा नटेरेर मनोमानी असुली गर्ने, सूचीकृत गरिब वर्गको नाममा दिइएको सहुलियत ऋणसमेत ब्याजसहित जबर्जस्ती उठाउने जस्ता कार्यले समुदायलाई आर्थिक रूपमा अझ असहाय बनाएको छ। महिलाहरूको आक्रोश बढी देखिन्थ्यो, उनीहरूले ‘उधारो ऋणको सिन्दुर पोतेर लघुवित्तले घर उजाड बनायो’ भन्दै आँशु झारिरहेका थिए। गाउँगाउँमा साना समूह बनाएर ऋणीहरूलाई एकआपसमा जिम्मेवार बनाउँदै आएको लघुवित्त प्रणालीले गरिबी नहटाई उल्टै पारिवारिक अशान्ति, आत्महत्या र गाउँमा सामाजिक दरारको बीउ रोपेको उनीहरूको गुनासो छ। प्रदर्शनमा सहभागी स्थानीय महिलाले भनिन्, “घर खर्च चलाउन लिएको ५० हजारको ऋण अहिले एक लाख नाघ्यो, तिर्न नसकेपछि लाजले मर्नुको स्थिति भयो।” जनताको पीडालाई व्यवस्थापन गर्ने नाममा खुलेका सहकारीहरू पनि अहिले त्यही लुटतन्त्रमा लागेका छन्। उनीहरूले न्यून ब्याजमा ऋण दिने भनी प्रलोभनमा पारी लगानी गराउन बाद्य पार्ने, तर पछि नियम उल्टाएर असुली गर्ने कार्यप्रति रोष व्यक्त गरे। प्रदर्शनको नेतृत्वकर्ताहरुले भने, “यो आन्दोलन कुनै पार्टीको होइन, पीडितको साझा आवाज हो, सरकार गम्भीर नभए संघर्ष अझ उग्र बन्छ।” उनीहरूले स्थानीय प्रशासनलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै छानबिन समितिको माग गरेका छन्। सिरहा मात्र नभई मधेश प्रदेशका धेरै जिल्लामा यो समस्या सतहमा आउन थालेको छ, जसले देखाउँछ कि लघुवित्तको नाममा गरिएको सहुलियत नीतिको व्यावहारिक कार्यान्वयनमा गम्भीर त्रुटि रहेको छ। प्रदर्शनकारीहरूले राज्यले तत्काल ऋण समायोजन, समझदारीमै पुनर्रचना र पीडितको सामाजिक पुनःस्थापना कार्यक्रम ल्याउनुपर्ने माग गर्दै आन्दोलन चर्काउने चेतावनी दिएका छन्। आर्थिक शोषण र न्यायको पर्खाइमा रहेका लघुवित्त पीडितहरूको यो आवाज अब मधेशको शान्त सडकबाट राजधानीसम्म पुग्ने संकेत देखिएको छ।